HEVPEYVÎN Bİ PROF. DR. UDO STEINBACH RE

Pisporê Rojhilata Navin û Kurdistanê

Prof. Dr. Udo Steinbach:

Tirkiye Ketiye Krîzeke Siyasî

Rûdawnet: Pisporê Rojhilata Navin û Kurdistanê Prof. Dr. Udo Steinbach bi munasebeta serdana Wezîrê Derve yê Almanya Guido Westerwelle bo Tirkiyê, bersiva pirsên me li ser endambûna Tirkiyê bo YE, hewldanên Tirkiyê bo gihiştina hêzekî serekî li herêmê û li ser hilbijartinên pêş li İraqê dan. Bi Prof. Steinbach re hevkarê me Resad Özkan axifî.

Di derbarê endametiya Tirkiyê ya YE’yê Wezîrê Derve yê Almanyayê Guido Westerwelle got: “ Mafê Tirkiyeyê ye ku bi awayekî adil û bi hevkarekî pêbawer danûstandin li gel wê bên meşandin.“ Lê ew behsa endametiyeke tam di YE’yê de nake. Bi rastî jî Almanya li gel endambûna Tirkiyê di YE’yê ye. Kîjan berjewedî di vir de hene?

CDU û hem jî CSU li dijî endametiyeke tam ya Tirkiye di Yekîtiya Ewrûpayê de ne û alîgirê hevkariyeke pêşketî ne. FDP alîgirê wê yekê ye ku danûstandin vê gavê bidomin û bi peymanê re pêbend bin, ji xwe Westerwelle jî ev yek anî ziman. Li gor Westerwelle ev yek “encam vekirî“ rêve diçe, yanî eger danûstandin bi erênî bi dawî bibin, wê demê Tirkiye dibe xwedî perspektîvekê bo endamatiyeke tam. Lê vê gavê ew nikarê vê yekê li Enqere bi eşkereyî ragihîne, ji ber ku bi vi awayî ev tişt di peymana koalisyonê de nehatiye nivîsîn.

Çima danûstandinên di navbera Tirkiye û Yekîtiya Ewrûpayê li ser endametiyê, ku ji sala 2005’an ve têne meşandin, hewqasî giran giran bi pêş dikevin?

Çendîn sedemên vê yekê hene. Noqteya yekê: optîmizm û heyecana danûstandinan ji destpêkê ve ne gelekî bi hêz bû. Noqteya duyan: Tirkiye kete krîzeke siyasî, weke ku em dizanin. Nakokiyên bi artêş û dadgeha destûrê re hebûn. Van hêmû tiştan bala serokwezîr ji ser reforman vegerand û bi vî awayî bi rastî jî rawestandinek ji aliyê tirk jî pêk hat. Û heta ku aliyê tirk gavên ber bi pêş neavêtin, YE’yê jî ji aliye xwe ve tu pêwistî nedît ku ji aliyê xwe ve gavan bavêje. Wekî din jî, û ev noqteya sêyan e, pirsgirêka Qibrisê heye. Ev hemû di ser hev de sedemên wê yekê nîşan didin ku çima danûstandin bi lez pêş ve neçûn. Lê dîsa jî divê em bibînin ku danûstandin bi pêş dikevin û îsal wê danûstandinên endametiyê li ser çendîn babetên din jî bêne destpêkirin.

Çima ne pirsa kurdan lê ya Qibrisê weke “mifte“ ji bo danûstandinên endametiya YE’yê tê nîşandan?

Pirsa kurdan jî ji aliyê Yekîtiya Ewrûpayê weke pirsgirêkeke siyasî ya Tirkiyeyê tê dîtin, lê YE vê gavê zorê dikşîne ku xwe têxe nav vê pirsê. Li aliyekî serokwezîr Erdoǧan heye: Wezîrê Derve yê Almanyayê Weserwelle ji ber hewldanên wî yên bipêşxistina demokratiyê, wesfê Erdoǧan dan. Lê av tenê aliyeke. Li aliyê din jî Dadgeha Destûrê heye ku partiya kurdan DTP girt. Li vir bêguman YE jî xwe di zoreke mezin de dibîne, lê dîsa jî Tirkiyeyê dehf dide ku bi prensîpên dadwerane re pêbend be. YE’yê di mesela pirsa kurdî de gelek hewldan nedan, ji ber ku ev pirsa kurdî li Tirkiyeyê bi xwe jî cihê nêrînên cuda ye. Lê dîsa jî divê bê gotin ki serokwezîr di mehên borî de herî kem çendîn gavên giring jî ceribandin. Lê pirsa Qibrisê pirseke legal e. Di vir de şertên destnîşankirî hene. Qibris ji sala 2004’an ve endamê YE’yê ye û bi vê yekê xwedan maf e ku bibe endamê yekîtiya gumrikê û Hikûmeta Tirkiyê li pêşiya vê yekê dibe asteng. Ji bo YE’yê lîstina karta Qibrisê gelekî hêsantir e ji lîstina karta kurdan ku qelekî kompleks e û vê gavê di nava Tirkiyeyê de cihê nêrînên cuda ye.

Tê gotin ku Tirkiye ji ber rola xwe ya mina pirekê, di nakokiyên di navbera Ewrûpa û Rojhilata Navîn de navbeynkareke giring e. Hûn vê yekê çawa dinirxînin?

Ez vêna gelekî giring dibînim. Ez bawer dikim ku Tirkiye, berî hertiştî di bin wezîrtiya derve ya Ahmet Davutoǧlu, gavên berbiçav ji bo arambûna derdorê li Rojhilata Navîn û Qefqasyayê avêt.

Tirkiye hewl dide ku li Rojhilata Navîn bibe hêzêke sereke ya herêmê. Ew hewl dide ku li gel Îran, İraq û Sûriyeyê hevpeymaniyên nû ava bike û di heman demê de bi her awayî li dijî mafên siyasî-netewî yên kurdan e. Ev hevgirtinên ku li dijî Îsraîlê ne jî, bi siyasetên derve yên YE û DYA’yê diguncin?

Bi çend rêzan ne hêsan e ku bersiv bê dayîn. Ji aliyekî ve rast e ku Tirkiye hewl dide ku rola pirekê bilîze, rola hêzeka biquwet ya herêmî. Li ser siyaseta di derbarê kurdan li hundurê Tirkiyeyê, bêguman mesele negihiştiye wê asta ku diviyabû lê bûye. Lê divê em ji bîr nekin ku birêz Erdoǧan di mehên borî de herî kêm çendîn însyatîfên giring ceribandin. Lê kurd ji min baştir dizanin ku li hemberî van hewldanan dijayetiyeke mezin ji gelek aliyan derket pêş û dijayetiya van hêzan rê li girtina DTP’ê vekir.

Di Adara bê de hilbijartinên parlamenoyê li İraqê hene. Kurd îsrar dikin ku Kerkûk beşek ji Kurdistanê ye lê ereb û dewletên cîran di vê yekê de “tehlûkeyeke kurdî“ dibînin. Hûn pêşeroja vê pirsgirêkê çawa dibînin? Şerekî navxweyi li pêş me ye? DYA’yê di vê derbarê de çi rolê dilîzin?

Eger kurd li ser wê yekê îsrar bikin ku Kerkûk beşek ji Kurdistana Federe ye, wê gavê nanokiyeke din li pêş me misoger e. Ti ereb û bêguman ti cîran wê qebûl neke ku Kerkûk bibe beşek ji Kurdistana İraqê. Di vir de metirsiyek mezin ji bo hebûna konfederal anjî federal ya yekîtiya Kurdistanê heye: Eger kurd li İraqê bi daxwazên xwe ji çarçoveyê derkevin, ewê zû anjî dereng xwe di nav aliyê binketî de bibînin. Ez bawer dikin ku wan niha serkeftinên mezin bi dest xistine û ji bo serkeftinên din divê ew gelekî hessas tevbigerin. Divê ew daxwazên xwe bi hessasî kontrol bikin û bi hessasî bibînin, ew heta kuderê dikarin bi pêş ve herin. Ne tenê ji ber Hikûmeta Bexdayê, lê ji ber ya Enqere û Tahranê jî. Bêguman amerîkî jî xwedan berjewendî ne li herêmê. Lê amerîkî jî, ku vê gavê di nava pêwendiyên xurt li gel desthilata kurdî li İraqê de ne, eger kurd bi daxwazên xwe çarçoveyê derbas bikin, wê nikaribin weke hevalbend li aliyê kurdan bimînin.

by Reşad Özkan
20-01-2010
HEVPEYVÎN Bİ UDO STEINBACH RE
Prof. Dr. Udo Steinbach: Tirkiye Ketiye Krîzeke Siyasî
www.rudaw.net/

Deutsche Version lesen
Orient Experte Prof. Dr. Udo Steinbach:
Die Türkei ist in eine Staatskrise geraten

HEVPEYVÎN BI NİVÎSKARÊ KURD HAYDAR IŞIK RE

Nivîskarê kurd Haydar Işık:

‘’Dewleta Tirk Dest Danî Ser Mal û Milkên Min’’

Rûdawnet – Munchen: ‘’Dema tu dibî penaber û dema dewleteke te tine be, sîstemek li pişta te tinebe, tu neçar dimînî li dijî hemû xirabiyan têbikoşî û ev yek bi hêsanî nabe.’‘

Birêz Işık, hûn kengî hatin Almanya. Weke nivîskarekî ne li welatê xwe, hûn ji şert û mercên vir razîne? Hûn dikarin ji xwendevanên me re behsa Haydar Işık bikin?

Ez di sala 1937`an de dema tevkûjiya Dêrsim’ê de hatime dinê. Jiyaneke di nav feqîriyê de domand û piştî 7 saliya xwe di dibistanên tirkan de hînî tirkî bûm. Min du sanîngeh xelas kir. Di sala 1974`an de weke mamoste hatim Almanya`yê. Li vir wek kesekî Kurdistanî dijîm.

Sedemên ku hişt hûn Dêrsim’ê berdin û werin Almanya`yê çibûn?

Ez li Tirkiye’yê mamosteyê dibistana navîn bûm. Hingî qanûneke bi navê `49`, `84` hebû. Li gorî vê qanûnê ji bo bilindkirina radeya zanyariya xwe min dixwest biçim Ewrûpa’yê. Carekê bang li min kirin, gotin; `tu dixwazî biçî?` Sala 1974`an bû. Hingî ez ji îmtîhanekê derbas kirim û hatim Almanya`yê. Wî çaxî min faqûlteya dermanfiroşiyê qedandibû. Min dixwest ez dikaneke dermanfiroşiyê vekim lê ev mûmkîn nebû û weke mamoste hingî ez şandim Almanya`yê. Wê demê desthilatdariya faşîst a leşkerî li ser hûkum bû. Tirkiye’yê li wir min ji welatîbûnê avêt. Dewleta alman jî min ji mamostetiyê avêt. Di sala 1982`an de ez hem ji welatîbûna tirkan û hem ji mamostetiyê hatim avêtin. Ez ketim rewşeke zehmet de. Dûre min karên din dît. Bê guman ji bo ez xwe li ser avê bigirim tişta ji destê min hat min kir. Piştre li vê derê di dibistaneke navîn de min dest bi dayîna dersên tirkî kir.

Hûn di nivîseke xwe de dibêjin ‘‘zimanê neteweyekî mêjiyê wî ye, mêjiyê wî jî zimanê wî ye“. Hûn bi van gotinan dixwazin çi bêjin? Hûn dikarin hinekî vekin?

Zimanê neteweyekî wijdanê wî neteweyî ye. Ew millet xwe bi wî zimanî rave dike. Ew ziman mirov dike mirov. Mirov feraseta yekemîn a çandî, nêrîna li cîhanê, şêweyê jiyana çandî a ji bav û pîrên xwe destpêkê bi wî zimanî bi dest dixe. Min heta 7 saliya xwe yek gotin tirkî nedizanî. Dê û bavên min gotineke tirkî nizanîbûn. Hingî heta 7 saliyê awir û awayekî me yê dîtina cîhanê hebû. Kurdbûna xwe, Kizilbaşbûna xwe, ji ber vê yekê tevkûjiyên dewleta tirk a li dijî me min giş dizanîbû. Her wiha min hayê min jê hebû ku me baweriyên xwe yên Kizilbaşiyê veşartî çêdikir.

Di pirtûk û romanên xwe de hûn behsa tevkujiyên dewleta tirk li dijî kurdên Dêrsim’ê çêkirine, tevkûjiyên li dijî hemû kurdan çêkiriye û komên etnîk dikin. Çima hûn di romanên xwe de tim behsa mijarên civakî û dîrokî dikin? Her wiha hûn lehengên romanên xwe çawa peyda dikin?

Romanên bi navê “Dersimli Memik Ağa” û “Dersim Tertelesi” romanên behsa jenosîda Dêrsim’ê dikin. Min yek bi yek hevdîtin bi şahidên vê tevkûjiyê re çêkir. Min ji tevûjiya Dêrsim’ê destpêkir. Ji ber ku mijareke zêdetir nêzîkî min e. Ez meselê baş dizanim. Ez dîrokê dizanim. Ez serpêhatiyan baş dizanim. Ez yek bi yek bi şahidên wê re hev dibînim. Lewma min ji wir destpêkir.

Ez dikarim bêjim ku di dibistanên tirkan de li gorî gelemperiya Tirkiye’yê min perwerdeyeke baş dît. Li Tirkiye’yê Selehadînê Eyyûbî weke `Siltanê mezin ê tirk` derbas dibû. Lê li dervehî dibistanê, li qûncik û koşeyan xelkê behsa kurdbûna Selahaddîn Eyyûbî dikirin. ‘‘Selahaddînê Kurd“. Min li ser Selahaddîn Eyyûbî lêkolînek çêkir. Min gelek pirtûk dît, li ser Selahaddîn. Min bi tirkî û almanî bi awirekî din jiyana Selahaddîn nivîsand. Min di romanekê de hewil da portre ango jiyana apê Selahaddîn Şêrko derxim pêş. Piştre min li vir, di pirtûkxaneya dewletê de pirtûkek dît. Ev Köhler’ê li ser felsefeyê dixebitî, navê wî baş nayê bîra min, tezekî wî ya doktorayê bû. Min ev wergerand tirkî, beşa wê ya derbarê kurdan de.

Piştî vê yekê ez rastî pirtûkek din hatim. “Egon von Eikstedt”. Ev zilam di dema Hîtler de antropolog bûye. Vî kesî gerên xwe yên li Kurdistan’ê çêkirine kiribû pirtûk. Min ev pirtûk wergerand tirkî. Li wir bi rastî jî bi awayekî berfireh behsa jiyana kurdan tê kirin.

Min bi pirtûka derbarê Selahaddîn de têkiliyên navbêra kurd-tirk-farsan, bi pirtûka Seyahatnameya Ewliya Çelebî, her wiha min bi nivîsandina romana `Begê Bedlîs‘ê Evdal Xan` xwest ku behsa dîroka kurdan bikim.

Min xwest ku ez kurdan, ne bi zimanê mirovên çerpm-spî lê belê bi zimanên kurdan bi xwe qal bikim. Ez kurd im, ez dixwazim qala dîroka gelê xwe bikim û ez hewil didim vê yekê derbasî romanê bikim û pêşkeşî wan bikim. Ez romanê dadixim şexsê kesekî de. Ez dikarim bêjim ku xirap bû. Yanî romanên Dêrsim’ê baş hatin firotin, gelekî eleqe dîtin. Ez dikarim bêjim ku bûn sedeme rexneyên erênî. Ji ber van kêmasiyan min bi dîrokan kurdan destpê kir. Bê guman ne tenê dîrok, her wiha romanên min ên din jî hene. Weke mînak, “Son Sığınma“ (Stargeha dawî) bûyereke ku di rojame ya îro de dikare bi serê her kurdekî de were. Romaneke behsa vê rewşê dike. An jî em “Safağı Beklemeyeceğiz” (Emê Li Benda Berbangê nemînin) romaneke behsa roja îro dike ka çawa gerîllayên kurd, bi taybetî jinên kurd xwedî li xwe derdikevin. Yanî ne tenê romana dîroka ya kurdan, her wiha romanên din jî hatin nivîsandin.

We qal kir ku we nîvê jiyana xwe li Almanya derbas kiriye. Li Almanya ango li Ewrûpa’yê nêzî 2 mîlyon kurd hene. Di vê mijarê de xebatên we hene? Çima hûn romanên li ser pirsgirêkên van mirovan nanivîsînin? Ango hûn qet fikirîn romanek li ser rewşa kurdên li xerîbiyê binivîsînin?

Ez dîasporayê an jî penabertiyê weke rewşeke demborî dibînim. Ez dibêjim ku ya girîng Kurdistan e. Bê guman li van deran mirovên me, bi taybetî ciwanên me xwe winda dikin, tine dibin, ew jî pirsgirêkeke din e. Bê guman ev jî karê me ye. Weke mirovekî kurd, weke rewşenbîrekî divê em bi mirovên xwe yên li vê derê re eleqedar bibin. Weke mînak, ji bo ronîkirina wan ez qûnciknivîsan dinivîsînim, di malpera min a înternetê de bi sedan nivîsên min hene. Di van meqaleyan de ez tim ka wê çawa kurd rizgar bibin tînim ziman. Ez sedemên ku rê ji vê rewşa kurdan re vekiriye vedikolim û lêdikolim. Ez her wiha ji bo ciwanên ku li vir jidayikbûne, li vir mezin bûne û tirkî û kurdî nizanin, bi almanî xîtabî wan dikim.

Çima hûn romanên xwe bi zimanê xwe yê zikmakî kurdî ango zazakî nanivîsînin? Hûn qet li ser vê mijarê fikirîn? An jî zimanê we têrê nake?

Ez vekirî bêjim, ez li ser vê yekê difikirim lê belê ez nikarim cesaret bikim. Ez dikarim dimilkî, zazakî binivîsînim lê belê ez cesaretî vê yekê nakim. Ji ber ku heta 7 saliya xwe min bi tirkî nizanî bû. Piştî 7 saliya min jî kurdî bi min dan jibîrkirin. Niha ez nikarim bi kurdiya ku heta 7 saliya xwe hîn bûme, xwe di romanekê de bînim ziman. Ji ber ez bi vê zehmetiyê dizanim. Lê belê kêmasî ev e: me dikarîbû tevî vê rewşê xwe pêş bixista. Lê belê hîngî ewqas bûyer rû didin, mirov nizane bi kîjan alî ve here.

Hûn bi tirkî û almanî dinivîsînin. Ev rewş nabe sedem ku di navbêra we û xwendevanên we de nakokiyek derkeve? Jiber ku hûn ne bi giyana kurdî lê belê bi zimanekî din xîtabî kurdan dikin...

Ev nîrxandin hinekî ne rasteqîn e. Min ti carî bi giyana tirkî xîtabî kurdan nekir. Ez ziman weke navgînekê bi kartînim.

Eger ku zimanek mêjiyê mirovan be...

Ziman wijdanê netewekî yei şerefa netewiye, namûsa netewe ye. Ez dikarim çi bikim? Ez rastiya gelê xwe dizanim. Piraniya gelê min hatiye asîmîlekirin. Weke mînak, romana min a bi navê “Dersimli Memik Ağa” wergerandin kurdî, ango zazakî. 500 heb jî nehate firotin. Kurdekî li Swêdê, yekî di îşkencê de mabû, seqet mabû wergerandibû kurdî. Romanekî dimilkî, zazakî min ne nivîsand, xelkê kurd naxwîne. Weke mînak ez quncikekê bi zazakî dinivîsînim li ser Kurdistan’ê, her wiha ez nivîsan derbarê Dêrsim’ê de dinivîsînim. Ez li rêjeya tikandina van nivîsan dinêrim. Di bin hezarî de ye. Lê gava ez tiştekî bi tirkî dinivîsînim, nivîsên me ji aliyê bi hezaran kesan ve tê tikandin, tê xwendin. Hingî ev tê wê wateyê ku xelkê me hatiye rewşeke wisa ku em neçar dimînin bi zimanê koledariyê xîtabî gelê xwe bikin.

Hûn hem nivîskariyê dikin, hem romanan dinivîsînin û hem bi siyasetê re eleqedar dibin. Weke rewşenbîrekî kurd, di navbêra van rolên hûn didin ser milên xwe nakokiyek çênabe?

Ez zêde bi siyasetê re eleqedar nabim. Armanca min giş ewe ku gelê min dîroka xwe hîn bibe, xwedî li nasnameya, kesayetî û hebûna xwe derkeve. Armanca min ev e. Ez êş û azara veqetîna ji zimanê xwe dikşînim. Ez naxwazim nifşên din vê azarê bikşînin. Lewra dixwazim alîkariya xelkê xwe bikim. Bê guman eger ev karê min siyaset be, hingî ez siyasetê jî dikim. Ya rastîn her gotineke kurdî yan jî nivîs, pirtûk û gotinên li ser kurdan tên gotin, awayekî siyasetê ye û rastiyek e. Romanên min bi tirkî nivîsandine, ji ber ku tê de gotina `kurd` derbas dibû, ji ber ku çiyayên Kurdistan’ê de tê de derbas dibû li Tirkiye’yê hatin qedexekirin.

Li Almanya`yê jî rewşeke qedexekirinê heye?

Romanên min li Tirkiye’yê qedexene. Li Almanya`yê jî ev qedexe tên pêkanîn. Weke mînak, li vir du romanên min li qanûnên almanan alîqî. Ya yekemîn ‘‘Son Sığınma“, ya duyemîn jî ‘‘Safağı Beklemeyeceğiz“. Lê niha her du jî serbest in. Ev romanên min ji ber ku jiyana gerîlla dikir mijara xwe li qanûnan aliqî bû. Bê guman ev qedexe û zext, bi hewildanên dewleta Tirkiye’yê çêbibûn.
Hûn mirovekî qedexene. Li ser giliyê dewleta tirk, ji aliyê înterpolê ve jî fermana lêgerîna we heye. Hûn li welatekî demokratîk ê Ewrûpa’yê dijîn, hûn li hemberî qedexeyan têdikoşin û hûn ketin girtîgehê de. Hûn van gişan çawa dinirxînin?

Li Almanya`yê dibe ku tu xwe weke kurdekî azad hîs bikî. Lê gava tu bêjî ”ez kurd im, ez mafê kurdan diparêzim, lê belê ez weke te (weke Almanya) nafikirim, ez mirovekî azad im ez dixwazim serbixwe fikirim”, hingî mêrikan didin pey te û te dişopînin. Zehmetiyan derdixin. Dozgerekî alman cewherê vê yekê ji min re got. Gava min di rûniştina dadgehekê de ceza stend, dozger ji min re got ku “Birêz Işık, eger dewletekî we hebûya, hingî min we li vê derê mahkeme nedikir” Min jî hingî got, “wê demê birêz dozger hûn ji bo ku dewleta min tine min mahkeme dikin?” Got, “Belê”.

Hûn mirovekî ku tim dixwîne, dinivîsîne û bêyî nivîsandina sebra we nayê. Gelo projeyeke we ya romaneke nû heye?

Projeyeke min a romaneke nû heye. Ez li ser wê dixebitim. Ev bûyereke cûda ya koçrevîtiya ermenî û kurdan a di nav hev de ye. Bûyereke ku behsa xetên sê alî yên di navbêra begê kurdan ên kizilbaş û begê kurdan Saffî û axayekî tirk de derbas dibe, dike. Bûyer li herêma Dêrsim’ê derbas dibe, bi taybetî piştî koçrevîtiya ermaniyan.

Mirov dikare bêje ku di romanên we de her tişt di nav hev de derbas dibe...

Jixwe ez vê yekê weke prensîp pêktînim. Weke mînak bûyerên ku li Dêrsim’ê mirovan aciz dike, bêyî xwendinê xwendina wî aciz dike, wan dide revandin hene. Weke mînak `bi giştî dana ber mekînê`, gava ez behsa vê dikim, hûn digîjin ferqa wê ku qûntara wî çiyayê tê behskirin çiqasî çiyakekî pîroz e, çiqasî çiyayekî bedew û xweşik e.

Eger Haydar Işık careke din bihate dinê, wê bixwesta li kûderê were dinê?
Bê guman minê bixwesta dîsa li heman deverê werim dinê. Minê dîsa kurdayetiya xwe bernedaba. Minê bixwesta li Dêrsim’ê werim dinê. Ez 10 carî jî werim dinê, 10 carê din minê bixwesta ez weke kurdekî ji Dêrsim’ê bimînim. Minê wiha bixwesta.

Tekst û wêne by Reşad Özkan
06-02-2010
HEVPEYVÎN BI NİVÎSKARÊ KURD HAYDAR IŞIK RE
‘’Dewleta Tirk Dest Danî Ser Mal û Milkên Min’’
www.rudaw.net

KURDÊN LI ALMANYAYÊ

DI NAVBERA ÎNTEGRASIYON Û JIXWECIHÊKIRINÊ DE

Heta bi derdorên kevneparêz, ti kes êdî vê yekê înkar nake ku Almanya welatek e ku penaber berê xwe didinê. Jixwe ji sedî 18.7’ê almanan jî xwedî serpêhatiyeke koçberiyê ne .
<<Wêne: Hunermend Bahram Haco
Jiyana di nav civaka fireçandî de li Almanyayê li hemû qadên siyasî bû yek mijarên ku gelek tê guftûgokirin.
Bi taybetî jî di demên dawîn de pirsên bihevrejiyanê û întegrasyonê bêhtir tên nîqaşkirin. Ji derengmayî û wêde, ev nîqaş, nîşandidin ku ji zû ve êdî ti kes nafikire ka di warê siyasî de divê piştgiriya întegrasyonê were kirin an na! Mijar bêhtir ev e; wê ev piştgirî çawa be? Demeke dirêj mijara koçberiyê bi tirs û fikaran, lê ne bi dilê xwe hatiye rojevê, ev yek jî şaşiyeke mezin bû. Bi vî awayî nifşekî koçberan gihişt wê
baweriyê ku hê jî gelek qadên jiyana gelemperî û ya biryardana siyasî li wan girtiye. Bi ser de jî li wan tê zehmetkirin ku ew xwe li Almanya wek li welatê xwe hîssbikin .
Mijara ravekirina li jêr, pirsgirêkên koçberî û întegrasyonê ya kurdan e ku ew jî yek ji komên herî heterojen û mezin ên penaberan ên Almanyayê ne . 
>>  Ji: LE MONDE diplomatique-kurdî bixwîne....

ALMANYA`DA TERÖR ALARMI

oktoberfest girişinde arama

Almanya`nın Münih şehrinde Theresienwiese meydanında yapılmakta olan Bira Şenliği (Oktoberfest) bu Pazartesi sabahından itibaren alanını El Kaide örgütünün "Şenliğe saldırabiliriz" tehdditleri üzerine polis ablukaya aldı.


Şenliğin yapıldığı Theresienwiese alanı çevresinde polisin kurduğu çifte barikat halkası görülüyor.
Kaynak:www.polizei.bayern.de



Binlerce metrekarelik alanın tüm çevresinde iki hat barikat kuran polis ayrıca tüm çıkış ve girişlere de sıkı kontrol altına aldı. Alanın giriş ve çıkışlarına olası bir terör saldırısını önlemek için ise polis ve başka taşit-araçlariyle kapatılıp çevrede arabaların park etmeleride yasak.

Bavyera eyaleti içişleri bakanı Joachim Herrmann (CSU) yaptığı basın konferansında
"sıkı kontroller dikkatli önlemlerin alınması içindir" dedi. Ancak bakanın açıklamasına karşın gelişmelerin çok ciddi olduğu anlasılıyor. El Kaida örgütü 18 Eylülden bu yana internette yayınladığı 6`ya yakın video`da ikisinde "Almanya`nın askerlerini derhal Afganistan`dan çekmesini" talep edip Oktober Şenligini de doğrudan tehddit ettiği biliniyor.Oktoberfest girişinde polis barikadı

Polisin kurduğu kontrol noktaları Schwanthalerstraße, Herzog-Heinrich-Straße, Lindwurmstraße, Pfeuferstraße, Ganghoferstraße, Heimeranstraße, Alter Messeplatz ve Schießstättstraße gibi caddelerin giriş çıkışlarını kapsıyor. Meydanın doğrudan yanında Bavariarings, Theresienhöhe Hans-Fischer-Straße cadde ve dörtyollarda ise arabaların durması veya park etmeleri de tamamiyle yasak.
Oktoberfest polis barikadı

Polis halktan yardım istedi
Münih polisi ayrıca vatandaşlardan yardım isteyip gördükleri şüpheli taşıt veya arabaları da (089) 2910-1910 veya 110 (imdat) numaralara bildirmelerini (polis hatti) ricca ediyor./by Reşad Özkan/München

Almanya`da federal genel parlamento seçimleri

Güçlü FDP Büyük koalisyona son verdi/ Muhafazakar-Liberal koalisyonuna doğru
Almanya bundan sonra gelecek genel seçimlere kadar sağcı muhafazakarlar ile liberaller tarafından yönetilecek.
Açıklanan ilk resmi geçici sonuçlara göre partilere göre oy dagılımı şöyle:Kaynak: www.ard.de
Grafik:www.agahdari.com

Güçlü FDP Büyük koalisyona son verdi/ Muhafazakar-Liberal koalisyonuna doğru
Almanya bundan sonra gelecek genel seçimlere kadar sağcı muhafazakarlar ile liberaller tarafından yönetilecek.

Federal Almanya'da 27 Eylül`de yapılan parlamento genel seçimlerinde Hiristiyan Sağcı-Muhafazakar Partiler CDU/CSU ve liberal parti (FDP) öne geçti. Böylece amaçlanan muhafazakar-liberal bir koalisyon hükümetini kurmaya yetecek oy çoğunluğuna ulaşan CDU/CSU-FDP, sosyal ve özgürlük hakları kısıtlayan CDU/CSU-SPD`den oluşan büyük koalisyon hükümetine de son verdiler. Liberal Hür Demokrat Partisi(FDP)`nın oyların yüzde 14,5`ini alması parti tarihinde büyük bir sensasiyonel gelişme. Sag-liberal koalisyonun sosyal hakların kısıtlamasına devam edecek ve aynı zamanda federal parlamentoda muhalafete düşen „sol“ partilerin (SPD, Sol Parti ve Yeşiller) ve parlamento dışı sendikal (DGB) haraketle boğuşmak zorunda kalacak.
Almanya`da Angela Merkel`ın soğuk iktidar dönemi başlıyor. Vatandaşlar kemerlerini dahada sıkmak zorunda kalacak. Ancak Helmuth Kohl dönemi geri gelmeyecektır.

Eyaletler Meclisi (Bundesrat)`ta da çoğunluğu eline geçiren yeni hükümet iç politikaların uygulamasında, yeni yasaların çıkartılmasında da muhalefetin desteğine ihtiyaç durumuna düşmekten kendisini kurtaracaktır. Bu durum aynı zamanda ülkede ve parlamentoda yeni bir „sağ-sol“ kutuplaşmasının derinlesşmesine de yol açacaktır.





Almanya`nın yeni dışişleri bakanı Hür Demokrat Parti (FDP)lideri Guido Westerwelle
Kaynak: wikipedia.org



Seçimlerde büyük bir hazimete uğrayan Sosyal Demokrat Parti (SPD)`nin milyonlarca seçmeni oylarını FDP, Yeşiller ve popüler istemlerin arkasına sığınan Sol Parti`ye verip adeta partilerini cezalandırdılar. Geride kalan seçimlerde SPD`nin federal başbakan adayı ve daha dışişleri bakanı olan Frank-Walter Steinmeier`e karşı partisi sıralarında kendisine karşı büyük bir muhlafetin ortaya cıkması da an meselesi.

Kararsız ve hoşnutsuz kesimlerden aldığı destekle yüzde 12,2 gibi oy sıçramasını yapan ve SPD seçmenlerinden de oldukça büyük destek alan Sol Parti (Die Linke)`nin ise bundan sonra SPD ile nasıl bir ilişki içine gireceği de bir merak konusu. Özellikle doğu eyaletlerinde büyük bir tabana sahip olan Sol Parti`nin (iç anlaşmazlıklardan dolayı şu ana kadar henüz bir parti programı yok)„gerçek“ istemleriyle SPD`nin programı arasında artık büyük farklar yok. Sol Parti liderleri:Lothar Byski, Gregor Gysi, Oskar Lafontaine

İki partinin parlamentoda muhalefet sıralarında oturacak olması arzulanan birleşmenin önündeki pürüzlerin de giderilmesine önayak olabilir. Böyle bir durum 2013 yılında birleşik bir „sol“`un karşısında zor duruma girecek olan sağ-liberal cephenin iktidardan uzaklaşması kaçınılmaz olacak. 11 yıldan beri iktidarda bulunan SPD`nin sosyal hakları yok eden politikaları karşısında adeta yörüngelerini saşıran sosyal-demokrat sol seçmenlerin de en büyük hayal ve arzuları da budur herhalde.

Eyer Sol Parti (Die Linke)`nin Şefi olan ve partiyi istediği gibi yönlendiren Oskar Lafontaineve gurubu bu birleşmeyi - Almanlar buna „Fusion“ diyorlar - önümüzdeki seçimlere kadar başarmazsa, çoğunluğu protest seçmenlerden ve içi boş sayısız gurupçuklardan oluşan Sol Partisi de tarihe karışmaktan yakasını kurtarmayacaktır veya büyük bir bölünmeyle karşı karşıya kalacaktır.
/Grafik ve Tekst: by Reşad Özkan

Oktoberfest katliamı 29. yıla giriyor

Bugün ise sadece faşist caniler tarafından katledilen insanları hemen şenliğin ana girişinde sağda dikilen siyah bir anıt ve üzerinde oyulan isimleri onları bizi hatırlatıyor.

13 Ölü 211 yarali
Almanya`nın Münih şehrinde her yıl yapılan Oktoberfest, bira şenliginin yapıldığı alanın ana girişinde bir çöp pidonuna 29 yıl önce bomba koyan Naziler 13 kişiyi öldürürken 211 kişiyi de yaralamıştı.1 kilo 390 gram TNT bombasının patlamasiyle parçalanan gövdeler, etrafa dağılan parçalanmış bacaklar kollarından ayrılıp kopulmuş eller

Bira çadırları eğlence yerleri tıklım tıklım insan dolu iğne atsan yere düşmez. Dünyanın her tarfından 400 bine yakın insan neşeli bir şekilde cılgınca eğleniyorlar. Tarih 26 Eylül 1980. Saatler 22.19`u gösterdiklerinde şiddetli –olayı yaşayan tanıkların anlatıklarına göre - bir cızıltı sesi önce çizgi gibi havaya doğru tırmanan bir ateş ve şiddetli bir patlama eglenceyi herkese zehir ediyor.
1 kilo 390 gram TNT bombasının patlamasiyle parçalanan gövdeler, etrafa dağılan parçalanmış bacaklar kollarından ayrılıp kopulmuş eller korkunç haykırışlar ağlamalar çaresizlik içinde kıpırdımalar ve yardım sesleri. Paniğe kapılan insanların sağa sola canlarını kurtarmak için kaçışları.

Sonuç: 13 ölü, 143 yaralı 68 ağır yaralı.
Böylece Neo-faşistler Federal Almanya`da 2. Dünya Savaşından sonra en büyük bombalı eylemlerini gerçekleştiriyorlardı. Katiller sadece suçları eğlenmek olan insanlardan ne istiyorlardı? Gerçekten sağcı - Muhafazakarların dediıi gibi bombalı eylem sadece "bir serserinin" işi miydi? Yoksa eylemin arkasında iktidar çıkarları için büyük oynayan başka güçler mı vardı? Katliamdan hemen sonra Almanyada çıkan bütün büyük ulusal ve yerel ciddi gazeteler olayın Neo-faşistlerin işi olduğunu yazdılar. Sağcı ve milliyetçi-faşist gazeteler ise olayın arkasında ilk önce "sol" örgütleri aradılar. Münihte çıkan "Abendzeitung" adlı yerel gazete katliamla ilgili çıkardığı özel eki. Ic sayfada ise "Katiller neo-nazilerdir" manşettini kullanmıştı.

Daha cenazeler kaldırılmadan, yerde su gibi akan kanlar daha kurumadan olay üzerinde politik tartışmalar başlamıştı bile. Hıristiyan Sosyal Birlik Partisi (CSU)`nun Bavyera eski Başbakanı Franz Josef Strauß yaptığı açıklamada bombalı eylemin "komünistlerin" iş olduğunu söylemişti. Aynı zamanda o dönemde yaklaşan federal seçimlerde sağcı Hıristiyan Birlik (CSU/CDU) partilerinin federal başbakan adayı olan Strauß da bombalı eylemi solcuların üzerine yığıp seçimi kazanma hesaplarını yapmaya başlamıştı. Ölenlerin arasında 21 yaşındaki bir jeoloji ögrencinin cesedi`de ortaya cıkınca herşey aniden birden bire Strauß`un aleyhine dönüşmeye başlamıştı.Nazi örgütü Wehrsportgruppe/WSG üyesi Gundolf Köhler Neo-Nazi gazetesinde solda ikinci

Amerika Birleşik Devletlerinde yaşamakta olan eski nazilerden parasal ve eğitim desteğini alan Wehrsportgruppe örgütü Filistin sahalarını`da eğitim ve lojistik amaçlarla kullanıp Yahudi aleyhtarı bazı Filistin örgütlerinden de yardım görüyordu. Bu gurupların başında Yassir Arafat`ın başında bulunduğu El Fetih örgütü geliyordu.
21 yaşındaki jeoloji ögrencisi Gundolf Köhler Almanyada "Wehrsportgruppe Hoffmann" adlı bir neo-faşist gizli faliyet yürüten bir örgütün üyesi idi. İstihbarat örgütlerin verdiği bilgiler ışığında basına açıklama yapan devlet savcısı, Köhler`in faşist faliyetleri`nin bilindiğini kamuoyuna açıklıyordu. Gundolf Köhler Grafikçi Karl-Heinz Hoffmann tarfından 1974 yılında kurulan Wehrsportgruppe (WSG) adlı faşist cinayet şebekesinde aktif rol almış birisi idi. Grubun amacı "Yahudileri ve yabanciları" tekrar imha edip yeniden Hitler faşizimini tesis etmekti.

Dönemin Hür Demokrat Partisi (FDP)`den federal İçişleri Bakanı olan Gerhart Baum Oktoberfest olayından 8 ay önce çıkartmak istediği hızlı bir kararla grubu yasaklamaya çalışıyordu. Bunun üzerine Hoffmann ve 400`e yakın militanı Lübnan`daki Filistin kamplarına yerleşip faliyetlerine devam etme kararını alıyordu.
Wehrsportgruppe`nın Almanya`nın Alp dağlarını militanlarının askeri eğitim sahası olarak kullandığını o zaman hemen hemen bilmeyen yoktu. Almanya çapında totaliter faşist disipline göre örgüt çalışmalarını yürüten bu cinayet şebekesi aynı zamanda uluslaarsı bağlantıları`da mevcuttu. Amerika Birleşik Devletlerinde yaşamakta olan eski nazilerden parasal ve eğitim desteğini alan Wehrsportgruppe örgütü Filistin sahalarını`da eğitim ve lojistik amaçlarla kullanıp Yahudi aleyhtarı bazı Filistin örgütlerinden de yardım görüyordu. Bu gurupların başında Yassir Arafat`ın başında bulunduğu El Fetih örgütü geliyordu. Hatta yerli ve yabancı istihbarat teşkilatlarına göre Wehrsportgruppe`nın yüzlerce militanı Filistin eşitim sahalarında bulunuyorlardı.

1979 yılında Bavyerya eyaletinde Wehrsportgruppe örgütünün güçlü bir şekilde faliyet gösterdiğini, eski naziler tarafından desteklendiğini, faşist "Milliyetçi Ulusalcı Demokratik Partisi" (NPD) ile içli dışlı olduğunu ve yasaklanmasını istiyen SPD eyalet fraksyonu , Strauß tarafından „komünistlerin ekmeğine yağ sürmekle! suçlanmış ve böyle bir grubun tehlikeli olmadığını eyalet parlamentosunda açıklamıştı.

Strauß`un dönemin eyalet içişleri bakanı Gerold Tandler ise eyalet parlamentosunda muhalefetin sorularını cevaplarken, "Wehrsportgrupe`nın tehlikeli olmadığını sadece başkanlığını yarı deli birisinin yaptığını" söylüyordu. Böylece Bavyera hükümeti bir yandan faşistleri korurken diğer yandan`da gerekli olduğu zamanlarda bu türlü faşist grubları iç politikada silah olarak kullanmasını`da biliyordu.

Uluslararsı politika`da soğuk savaşın hüküm sürdüğü bir dönemde, dünyadaki faşist diktatörleri maddi ve manevi olarak destekleyen ve hatta faşist Türk Bozkurtlarını da Baverya`da barındıran Strauß, kendisini eleştiren herkesi komünistlikle suçlayıp faşist terörü meşhur olarak göstermeye çalışıyordu.

-Peki neden Ekim Şenligine bombalı saldırı?
-Fedral seçimlere 9 gün kala böyle bir bombalı suikasttın amacı neydi?
-Olayın arkasında kimler vardı?

Naylon bir torbada Oktoberfest`in ana girişinde (Theresienwiese U-Bahn durağı) bir çöp kutusuna eleri ile bombayı koyan Gundolf Köhlerin`de , bomba`nın patlamasından sonra derhal 14 metre uzaklıkta olay yerinde can vermesi, yukarıda sıraladığımız bütün soruları cevapsız bırakıyor.

Fakat Strauß ve onun gibi düşünenlerin dışında herkes şu ana kadar hem fikir: Oktoberfeste bombalı saldırıyı fasist Hoffmann`nın grubu olan "Wehrsportgruppe" gerçekleştirdiğidir.

Federal seçimlerin arifesinde Strauß bu olayı neden hemen sol grup ve partilere yığmak istedi?
Strauß`ın bilgisi dahilinde mı bu olay gerçekleşti? Bu sorular şu ana kadar cevapsız kalmış durumda ve artık anlaşılan kurbanların ve avukatlarının dışında hiç kimseyide ilgilendirmiyor.

Olayın tanıkları Gundolf Köhleri bombanın patladığı yerde 3-4 kişi ile birlikte gördüklerini polise söylemişlerdi. Hatta olay yerinde Köhleri kafaya takan Gerd Bahr adli Homoseksuel bir kişi Köhleri bir elinde küçük bir çanta diyer elinde ise bir naylon torba olduğunu polise açıklamıştı. Polise önemli açıklamalarda bulunan Bahr patlamaya bir dakika kala Köhlerin olay yerine ne kadar yaklaştığını ve korkunç bir yüz görüntüsü olduğunu anlatmış ve meydana gelen şiddetli patlamada havaya nasıl açık renkli naylon torbanın uçtuğunu söylemiş ve Köhlerin bir grubla olduğunu açıklamıştı.

Demek ki Köhler yalnız tek başına olay yerinde bulunmuyordu. Onunla bombalı eylemi gerçekleştiren beraberinde suç ortakları da vardı. Polis bu konuda hiç bir zaman yeterli araştırma yapmak için çaba sarf etmedi.

Bavyera savcılığı tarafından oluşturulan "Oktoberfest Soruşturma Komisyonu" olay için hazırladığı 200`e yakın sayfalı soruşturma raporuna bile görgü tanıklarının görüşlerini kayd etmeye bile değer görmemesi. Strauß`ın kamuyounda olaya haberdar olmasının şüphelerini uyandırıyordu.

Wehrsportgruppe`nın merkezlerine ve Gundolf Köhler`in ailesi ile birlikte oturduğu Donaueschinger `deki evinde yapılan aramalarda faşit propaganda malzemeleri ve bamba yapımında kullanılan TNT patlayıcı maddeleri ele geçirmiş fakat hiç kimseyi tutuklamamıştı. Wehrsportgruppe lideri Hoffmann ise Köhleri yalnız bir kez gördüğünü ve kendisi ile ilişkisi olmadığını polise söyleyip yanıltıcı taktiğine başvurmuştu.

Daha olayın üzerinde 2 yıl geçmeden Almanya federal savcısı Kurt Rebmann 1982 yılında olayın soruşturmasının bittiği ve bombalamayı 21 yaşındaki Gundolf Köhlerin tek başına tertiplediğini basına açıklıyordu. Böylece Strauß`un arzusu üzerine olay kapanmış bulunuyordu.

Fakat şu ana kadar hiç kimse 13 ölü ve 200`ın üzerinde yaralının hesabını Bavyera hükümetinden sormadı, ve halen Strauß`un partisi CSU işin başında bulunuyor.

6 yaşındaki İgnaz ve 8 yaşındaki İlona adlı çocuklarını bombalı olayda kaybeden Katharina Platzer adlı gözü yaşlı anenin (olayda kendisi de ağır yaralanmıştı) o zaman yaptığı açıklamada olayın yalnız bir kişinin işi olmadığı, olaya tanıklık eden onlarca kişinin ifadelerine göre Köhler`ın yalnız olmadığı açıklığa kavuşmasına rağmen, savcının işi yalnız bir kişiye yıkmasının şüpheli olduğu ve olayın soruşturmasını yeniden talep etmişti, ancak iki çocuğunu kaybeden anneye hiç kimse kulak bile asmamıştı.

Franz Josef Strauß(1915-1988†)


Strauß`ın seçim hesabı tutmadı
Günlerden cuma günüydü. 26 Eylül 1980. Federal Almanya`da her tarafta federal seçimler için geniş çaplı kampanyalar devam ediyordu. Partiler federal genel seçimleri kazanmak için kıyasıya mücadele içinde idiler . Karşılıklı karalama kampanyaları. Sağcı-muhafazakar (CDU/CSU) partileri sol partileri özelikle iktidardaki sosyal demokratları (SPD) "Komünizm ile açık seçik ortak çalıştıklarını" karalama kampanyasını sürdürürlerken, İktidardaki Sosyal Demokratik Partisi (SPD) ve Hür Demokratik Parti (FDP) koalisyon ortaklıkları ise iktidarlarının devamı için geniş kesimlerin desteğini almaya çalışıyorlardı. 26 Eylülden tam 9 gün sonra Almanyanın başbakanı kim olacağına halk karar verecekti. Alman halkı İktidardaki SPD`li dönemin başbakan Helmudt Schmidt ve CSU`nun Genel Başkanı, Bavyerya eyaleti`nin başbakanı sağcı muhafazakar aday Franz Josef Strauß hakkında kimin Federal Başbakan olacağına karar verecekti.

Strauß`ın hesapları tutmadı. Çünkü federal parlamento seçimlerini yeniden Koalisyon ortaklıkları SPD ve FDP federal başbakanlık seçimlerini kazanıyordu.
Ve başbakanlık sandalyesine tekrar SPD başbakan adayı Helmudt Schmidt oturuyordu.
Bütün kıtalardan milyonlarca insanın buluştuğu Oktober şenliğini kana bulayan katiller halen serbest bir şekilde elleri ve kollarını salayarak aramızda dolaşıyorlar.Bugün ise sadece faşist caniler tarafından katledilen insanları hemen şenliğin ana girişinde sağda dikilen siyah bir anıt ve üzerinde oyulan isimleri onları bizi hatırlatıyor.

Katliam protesto edilecek
26 Eylül 2005 tarihinde saat 17:00`de öldürülenler için dikilen anıtın yanında şenliğin ana girişinde antifaşist örgütler tarafından Neo-faşist katliamı proteso miting yapılacak.
Saat 10:00`da ise Münih Anaşehir belediye başkanı Chrisitian Ude (SPD) tarafından anıta çelenk konulduktan sonra bir dakikalık saygı duruşu yapılacak.

by Reşad ÖZKAN

Münih Bira Şenliği, Oktoberfest başladı

"O`zapft is“ die Krüge hoch!
176. Münih Bira Şenliği, Oktoberfest başladı
3 hafta sürecek şenliğe dünyanın dört tarafından 8 milyona yakın yerli ve yabancı bekleniyor.

Heryıl olduğu gibi bu yıl da, bugün saat 12`de eline aldığı çekiçle bir ağac çivisini büyük bir bira fıçısınının musluk deliğine vurup açan Münih büyük şehir belediye başkanı Christian Ude böylece dünyanın en büyük halk şenliğini açmış oldu.

Iki güçlü darbe vuruşundan sonra Bira fıçısının musluğunda fışkıran birayı 1 litrelik kalın cam bardaklara, „Mass“`a dolduran Ude ilk birayı da eyalet başbakanı Horst Seehofer ve eşine ikram etti. Şenliğin açılışı uluslararası büyük bir gazeteci topluluğu kameralarının mercekleri altında açılırken eyalet televizyonubayerisches-fernsehende canlı olarak seyircilerine ulşatırdı.

Belediye başkanı heryıl bu bira fıçısını açma (almancası:Anzapfen/ Bavyercası: O`zapft is) geleniğini başramak için günler önceden hazırlanması gerekiyor. Geçen yıl kızartılmış 500 bin tavuk satılmıştı

3 hafta devam edecek
Münih Oktoberfest (Theresienwiese/U-Bahn 4-5) alanında 16 gün sürecek olan büyük halk-bira şenligine dünyanın her tarafından -Japonya`dan tutun Amerika`ya kadar Münihe akin eden 8 milyona yakın yabancı ve yerlinin katılması beklenirken, 4 ekimde sona erecek.

Bira fıçısının 6 bin kişilik yeri olan Schottenhamel-bira çadırının önünde geleneksel açılmasından sonra „O`zapft is“, yani bira şenliği başladı“ diye bağıran Ude „barışçıl bir bira şenliği arzu ediyorum“ diye konuştu. Bugün en az 800 bin kişinin şenliği ziyaret etmesi bekleniyor. Ude şenliği açarken alanda ve 14 büyük birahane çadırlarında en az 500 bine yakın kişi bulunuyordu. Kuşkusuz bu yıl ziyaretçileri en çok kızdıran gelişme yine biraların çok bahalı olması.Bir litre bira (litre dışında ikram edilmiyor) 8,30 ile 8,60 Euro arasında değişiyor. Geçtigimiz yılda ise bir Mass birası en azında 1 Euro ile 2 Euro arasında daha ucuza veriliyordu.

2008 yılında 7 milyona yakın kişi şenligi ziyaret edip 7 milyona yakın Mass bira içtiler. Bütün diyer yiyecek ve içeceklerin dışında ise kızartılmış 500 bin tavuk ile kızartılmış 93 Öküz eti satıldı. Tabi diyer yiyecek ve içecekleri burada saymıyoruz. "O`zapft is“ die Krüge hoch!:3 hafta boyunca su gibi bira içiliyor, kadın, erkek, genc ve ihtiyar demeden çılgınca eğleniyorlar.

Oktoberfest 17 Ekim 1810 yılında beri kutlanıyor

17 Ekim 1810 yılında Bavyera Prensi, sonrada Kralı Birinci Ludwig von Bayern ile prensses Therese von Hildburghausen evlenmiş ve düğünlerini şenliğin yapıldığı alanda halkın katılmasiyle kutlamışlar ve ilk olarakta bu alanda Kral ve Prenssesin şerefine At Yarışları düzenlemiş. Şenliğin yapıldığı alan ismini de Prenssesin adından almaktadır: „Therese“, ve "Wiesn" de otluk alan/Çayır anlamına geliyor Ikisinin birleşmesi de „Theresienwiese“ oluyor. Tercümesi: Theresa meydanı/Çayırı.

O gündür bu gündür gelenek olarak Theresa`nın meydanında/Çayırında şenlik dahada büyükleşerek artık bira şenliği, biraciligin ve birahanelerin oldukça bol olduğu Münih şehrinde kutlanıyor./Text ve Fotolar:by Reşad Özkan

Oktoberfest Plakatı

-
OKTOBERFEST PLANI/Kaynak:Münih Turizim Merkezi
Achterbahn/Fünferlooping
Musik Kapelle
Bavyera, nın koruyucu sembolü Bavarıa:sol elinde şeref çelenki ve sağ elinde ise Bavyera Aslanı`nı iple tutuyor/1843-1850 yılları arasında Türklerden alınan silahlardan (madenden) yoğrultulmuş anıt

Text ve Fotolar:by Reşad Özkan